Je omzet groeit. Maar wordt je bedrijf ook financieel sterker?

Meer klanten. Meer opdrachten. Misschien een paar nieuwe medewerkers erbij. De omzetgrafiek wijst al een tijdje omhoog en aan de buitenkant ziet je bedrijf eruit zoals je een paar jaar geleden hoopte. Toch merk je daar op je bankrekening soms verrassend weinig van.

Sterker nog: je hebt meer omzet dan ooit, maar ook hogere maandlasten, meer geld bij klanten uitstaan en grotere bedragen die iedere maand de deur uitgaan. Een tegenvallende maand voelt daardoor misschien zelfs spannender dan toen je bedrijf nog half zo groot was. Dat klinkt tegenstrijdig, maar dat is het niet. Omzetgroei en financieel sterker worden zijn twee verschillende dingen.

Groei moet ergens worden betaald

Stel dat je omzet in twee jaar groeit van €750.000 naar €1,2 miljoen. Dat klinkt als een onderneming die flink sterker is geworden. Maar om die extra omzet te realiseren heb je drie mensen aangenomen. Je bent verhuisd naar een groter pand. Je softwarekosten zijn gestegen. Er is meer voorraad nodig en een paar grotere klanten betalen pas na 30 of 60 dagen. Je omzet is met 60% gegroeid. Maar wat is er gebeurd met je winst? Met je marge? En hoeveel extra geld heb je nodig om de dagelijkse bedrijfsvoering te financieren? Dat zijn uiteindelijk interessantere vragen.

Groei kost namelijk vaak geld voordat het geld oplevert. Salarissen betaal je iedere maand. Voorraad koop je voordat je die verkoopt. Leveranciers willen betaald worden voordat sommige klanten jouw factuur voldoen. Hoe sneller je groeit, hoe groter dat verschil kan worden.

Meer omzet met minder marge is niet altijd vooruitgang

Omzet is verleidelijk. Het is een duidelijk getal en groei ziet er goed uit in een rapportage. Maar stel dat je vorig jaar €800.000 omzet draaide en daar €120.000 aan overhield. Dit jaar komt de omzet uit op €1 miljoen, maar blijft er €125.000 over. Dan heb je een kwart meer omzet gerealiseerd voor nauwelijks meer resultaat. Je bedrijf is groter geworden. Niet per se beter.

Dat hoeft overigens niet direct verkeerd te zijn. Misschien heb je bewust geïnvesteerd in mensen, systemen of een nieuwe markt en verwacht je daar volgend jaar de vruchten van te plukken. Dan kan een tijdelijk lagere marge prima onderdeel zijn van je groeiplan. Maar je moet wel weten dát dit gebeurt.

Wordt je marge kleiner zonder dat je daar bewust voor hebt gekozen, dan is er reden om verder te kijken. Misschien zijn je prijzen onvoldoende meegestegen. Misschien is een bepaalde dienst veel arbeidsintensiever geworden. Misschien levert die grote klant waar iedereen zo trots op is uiteindelijk opvallend weinig op. Dan is meer verkopen niet automatisch de oplossing. Soms moet je eerst beter gaan verdienen aan wat je al verkoopt.

Kijk naar wat een extra euro omzet je werkelijk oplevert

Dit is een interessante vraag voor iedere ondernemer die groeit: Als ik volgend jaar €100.000 extra omzet realiseer, hoeveel daarvan blijft dan daadwerkelijk over?

Voor sommige bedrijven is extra omzet relatief goedkoop te realiseren. De mensen, systemen en capaciteit zijn er al. Dan kan een groot deel van die extra omzet bijdragen aan het resultaat. Bij andere bedrijven betekent €100.000 extra omzet ook extra personeel, materiaal, transport, huisvesting of externe capaciteit. Dan ziet dezelfde omzetgroei er financieel heel anders uit.

Dat is waarom je niet alleen wilt weten óf je groeit, maar vooral waar je winstgevende groei vandaan komt. Welke klanten leveren een gezonde bijdrage? Welke producten of diensten hebben de beste marge? Waar zit capaciteit die je nog kunt benutten? En waar moet je eerst flink investeren voordat verdere groei mogelijk is?

Daar begint financiële sturing interessant te worden. Niet omdat je iedere week naar een dashboard wilt kijken, maar omdat die informatie bepaalt waar je jouw tijd en geld in steekt.

Groei kan je bankrekening juist leger maken

Bij groei ontstaat nog een ander effect. Je hebt steeds meer geld nodig om je bedrijf draaiende te houden. Neem een onderneming die maandelijks €100.000 factureert en waarvan klanten gemiddeld na 45 dagen betalen. Groeit de maandelijkse omzet naar €150.000 en blijft die betaaltermijn gelijk, dan staat er automatisch veel meer geld bij klanten uit.

Dat geld heb je wel verdiend, maar je kunt er vandaag geen salarissen of leveranciers mee betalen. Hetzelfde gebeurt wanneer je meer voorraad nodig hebt. Of wanneer je personeel aanneemt voordat de extra omzet volledig op gang komt. Dat geld zit in je onderneming vast. Dat is werkkapitaal. En juist bij snelgroeiende bedrijven kan de behoefte aan werkkapitaal hard oplopen.

Daarom kan een onderneming met een goedgevulde orderportefeuille en stijgende winst tóch behoefte hebben aan extra financiering. Niet omdat het slecht gaat, maar omdat de groei moet worden voorgefinancierd. Lees hier waarom winst en geld op de bank twee verschillende dingen zijn.

Hoeveel groei kan je bedrijf eigenlijk aan?

Ondernemers praten vaak over hoeveel ze wíllen groeien. Minstens zo interessant is hoeveel groei de onderneming financieel kan dragen. Stel dat je een grote nieuwe klant kunt binnenhalen. Goed nieuws. Maar om de opdracht uit te voeren moet je eerst twee medewerkers aannemen en €75.000 aan voorraad inkopen. De klant betaalt 45 dagen na facturatie. Kun je dat zelf financieren? En als één bestaande grote klant tegelijkertijd later betaalt, is er dan nog voldoende ruimte?

Dit zijn geen argumenten om voorzichtig te blijven en kansen voorbij te laten gaan. Integendeel. Als je weet hoeveel financiële ruimte je hebt, kun je juist met meer overtuiging groeien. Je weet wanneer je zelf kunt financieren, wanneer je op tijd een kredietfaciliteit moet regelen en wanneer een opdracht financieel minder aantrekkelijk is dan hij commercieel lijkt.

Groei maakt vaste kosten minder flexibel

Er gebeurt nog iets wanneer een onderneming groter wordt: de kostenstructuur verandert. Als zzp’er of klein bedrijf kun je vaak snel reageren wanneer de omzet terugloopt. Je stelt een aankoop uit, neemt tijdelijk minder externe capaciteit in of verlaagt je eigen opname. Met tien of twintig medewerkers, een groter pand, leasecontracten en andere structurele verplichtingen ligt dat anders. Iedere stap in groei kan je vaste kosten verhogen.

Dat hoeft geen probleem te zijn zolang de omzet structureel meegroeit. Maar het betekent wel dat je bedrijf een hoger minimum aan omzet nodig heeft voordat je überhaupt geld verdient. Daarom zou iedere groeiende ondernemer ongeveer moeten weten waar zijn break-evenpunt ligt: hoeveel omzet moet er iedere maand minimaal binnenkomen om alle kosten te betalen?

Als je omzet groeit, maar je break-evenpunt bijna even hard meestijgt, bouw je veel minder financiële weerbaarheid op dan je misschien denkt.

Gebruik een goed jaar om sterker te worden

Een sterk jaar geeft je keuzes. Je kunt alle beschikbare ruimte direct gebruiken voor verdere groei. Een extra medewerker, nieuwe bedrijfsauto, groter kantoor of nieuwe apparatuur. Maar je kunt een deel van die ruimte ook gebruiken om je bedrijf financieel sterker te maken.

Door je buffer te vergroten. Schulden af te lossen. Betaaltermijnen terug te brengen. Minder winstgevende activiteiten af te bouwen. Processen efficiënter te maken of te investeren in capaciteit waarmee je straks kunt groeien zonder dat de kosten in hetzelfde tempo meestijgen. We schreven eerder over de vraag hoeveel buffer een gezonde onderneming nodig heeft. Dat is bij groei extra relevant: hogere omzet gaat vaak samen met hogere vaste lasten en een grotere behoefte aan werkkapitaal.

Het doel is dus niet om zoveel mogelijk geld op de bank te verzamelen. Het doel is dat je onderneming tegen een stootje kan én voldoende ruimte houdt om een goede kans te pakken wanneer die voorbijkomt.

Stel bij groeiplannen eerst de financiële vraag

Een nieuwe medewerker aannemen omdat iedereen het te druk heeft, klinkt logisch. Een tweede vestiging openen omdat de eerste goed loopt ook. En een grote klant binnenhalen is meestal reden voor champagne. Maar bij iedere groeibeslissing hoort ook een financiële vraag. Wat doet dit met onze marge? Wanneer levert deze stap geld op? Hoeveel moeten we eerst financieren? Hoeveel extra omzet is nodig om de extra vaste kosten terug te verdienen? En wat gebeurt er als die omzet drie maanden later komt dan gepland?

Bij personeel is dat bijvoorbeeld heel concreet. Het salaris op het arbeidscontract is maar een deel van de werkelijke kosten. Daarom hebben we in een eerdere blog doorgerekend wat een werknemer je werkelijk kost en hoeveel extra omzet nodig kan zijn om zo’n uitbreiding terug te verdienen. Dat soort berekeningen halen de ambitie niet uit je onderneming. Ze maken de ambitie beter uitvoerbaar.

Je administratie moet met je bedrijf meegroeien

Bij een klein bedrijf kun je veel financiële informatie nog uit je hoofd bijhouden. Je kent de klanten, weet ongeveer welke facturen openstaan en ziet aan je banksaldo hoe de maand verloopt. Bij een groeiende onderneming werkt dat steeds minder goed. Dan wil je gedurende het jaar kunnen zien waar je geld verdient, hoe je marges zich ontwikkelen, hoeveel werkkapitaal vastzit en wat er de komende maanden waarschijnlijk gebeurt. Dat betekent niet dat je zelf financieel specialist moet worden. Het betekent wel dat je boekhouding meer moet doen dan transacties verwerken en achteraf een jaarrekening opleveren.

Een goede boekhouder moet je kunnen helpen om de vertaalslag te maken van cijfers naar ondernemersbeslissingen. Niet alleen: dit was je omzet en dit was je winst. Maar ook: je omzet groeit hier, je marge loopt daar terug, je debiteurenpositie neemt toe en als je deze investering én die nieuwe medewerker plant, ziet je cashpositie er over zes maanden zo uit. Daar heb je als ondernemer iets aan.

Wanneer wordt groei gezonde groei?

Uiteindelijk zou groei je onderneming op meerdere fronten sterker moeten maken. Niet ieder kwartaal en niet ieder cijfer hoeft voortdurend omhoog. Investeren in groei betekent soms bewust tijdelijk marge inleveren of je buffer aanspreken. Maar over een langere periode wil je wel iets terugzien. Meer winstgevende omzet. Een gezonde marge. Genoeg cash om je verplichtingen te betalen. Een buffer die past bij de omvang van je bedrijf. En voldoende ruimte om te investeren zonder dat iedere tegenvaller direct voor financiële stress zorgt. Als alleen je omzet groeit, ben je vooral groter geworden. Als je omzet, rendement én financiële ruimte meegroeien, wordt je bedrijf sterker.

En dat is uiteindelijk de groei waar je als ondernemer naar op zoek bent. Bij Entrpnr kijken we daarom niet alleen of je administratie klopt. We kijken graag met je mee naar wat je cijfers betekenen voor de volgende stap van je onderneming. Groeit je bedrijf en wil je weten of je financiële basis voldoende meegroeit? Neem contact met ons op. Dan kijken we samen waar je staat en hoeveel ruimte er is voor je volgende stap.